Birlikte Dönüştürüyoruz
GençİST Projesi: Çocukların Katılımı İçin Ortak Bir Adım
Gençİst Projesi “Sivil Katılım Hibe Programı” kapsamında desteklenmektedir.
“Türkiye’de Demokratik Yerel Yönetişimin Geliştirilmesi için Sivil Katılımın Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında uygulanan “Sivil Katılım Hibe Programı” Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte olup Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından uygulanmaktadır. Projenin faydalanıcısı Türkiye Belediyeler Birliği’dir. IPA II Sivil Toplum sektör lideri olarak Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı projenin lider kurumudur.
Projenin Amacı
GençİST Projesi, adli sisteme girmiş ya da girme riski bulunan 12–18 yaş arası çocuk ve gençlerin sivil katılımını güçlendirerek suçla ilişkilenmelerini önlemeyi amaçlar. Bu kapsamda, Kadıköy bölgesinde yaşayan gençlerin aktif vatandaşlık becerilerini desteklemek, toplumla bağlarını güçlendirmek ve yerel düzeyde karar alma süreçlerine dahil olmalarını teşvik etmek hedeflenmektedir.
Proje, yalnızca bireysel destek sunmayı değil, aynı zamanda kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasında kalıcı iş birliği modelleri kurarak çocukların ve gençlerin gelişimini destekleyen bir ekosistem oluşturmayı hedefler.
Hedef Kitlesi
1. Risk Altındaki Çocuklar ve Gençler
Proje, adli sisteme girmiş veya çevresindeki risk faktörleri nedeniyle adli sisteme girme riski bulunan 12–18 yaş arası çocuk ve gençleri hedeflemektedir.
Risk faktörleri arasında ebeveynin hapishane geçmişi, adli sisteme girmiş akranlarla ilişki, ekonomik zorluklar, okulda ayrımcılık deneyimi ve yetersiz toplumsal destek mekanizmaları yer alır.
Proje faaliyetlerine katılacak 150 çocuk ve genç, Kadıköy Belediyesi Sosyal Destek Birimi’nin hane ziyaretlerinden elde edilen veriler doğrultusunda, sosyal desteğe en fazla ihtiyaç duyan mahallelerden seçilecektir.
2. Sivil Toplum Kuruluşu Çalışanları ve Gönüllüler
Kadıköy’de faaliyet gösteren 141 vakıf ve 1.019 dernek arasında, doğrudan kırılgan gruplarla çalışan STK temsilcileri ve gönüllüler yer almaktadır.
Proje, bu kişilerin deneyimsel öğrenme, oyunlaştırma ve çocuklarla güvenli iletişim konularında kapasitelerini güçlendirmeyi; aynı zamanda STK–kamu iş birliğini geliştirmeyi amaçlar.
3. Belediye Çalışanları
Kadıköy Belediyesi’ne bağlı meslek elemanlarının çocuk ve gençlerle çalışma deneyimi bulunmakla birlikte, katılım, gönüllülük ve aktif vatandaşlık temalarına ilişkin kapasitelerinin artırılması hedeflenmektedir.
Bu sayede belediye, çocuk ve gençlerin toplumsal hayata katılımını destekleyen sürdürülebilir mekanizmalar geliştirebilecektir.
Diyalog Toplantıları
Proje kapsamında planlanan üç diyalog toplantısından ikisi başarıyla gerçekleştirildi.
Bu buluşmalarda Kadıköy Belediyesi, sivil toplum kuruluşları ve farklı kamu kurumlarından temsilciler bir araya gelerek, çocukların toplumsal yaşama aktif katılımını destekleyecek ortak fikirler ve modeller üzerine çalıştı.
Paydaşlar; iyi uygulamaları paylaştı, kurumlar arası iş birliğini güçlendirdi ve öncelikli adımları belirledi. Üçüncü toplantı, sahadan gelen geri bildirimlerin değerlendirilmesi, ve geleceğe yönelik önerileri şekillendirmek, geleceğe yönelik önerileri şekillendirmek ve kalıcı iş birliği modelinin netleştirilmesi için yapılacak.
Paydaş Buluşması
Arama Konferansı
GençİST Arama Konferansı, 30 Nisan 2025’te Kadıköy Belediyesi ev sahipliğinde, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı koordinasyonunda ve Deneyimsel Eğitim Merkezi Derneği’nin katkılarıyla düzenlendi.
Etkinlik, adli sisteme girmiş ya da girme riski bulunan çocukların toplumsal katılımını güçlendirmek, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum arasında sürdürülebilir iş birliği modelleri geliştirmek amacıyla gerçekleştirildi.
Yaklaşık 30 katılımcıdan oluşan grup; kamu kurumları, belediye birimleri, üniversiteler ve sivil toplum temsilcilerinden oluştu.
Gün boyunca dört ana oturumda risk ve koruyucu faktörler, mevcut uygulamaların haritalanması, kamu-STK işbirliği modelleri ve çocukların katılımını güçlendirecek yeni öneriler tartışıldı.
Sahaya Hazırlık Süreci
Eğitici Eğitimi
GençİST Projesi’nin ikinci bileşeni, çocuklarla birebir çalışacak profesyonellerin bilgi ve becerilerini güçlendirmeye yönelik Eğitici Eğitimi programıdır. Beş gün süren bu kapsamlı eğitim; çocuk hakları, deneyimsel öğrenme, gönüllülük temelli çalışma yaklaşımları ve çocuklarla iletişim konularını temel almıştır. Program, Kadıköy Belediyesi ile çeşitli sivil toplum kuruluşlarından gelen 30 katılımcının yer aldığı çok paydaşlı bir yapıda yürütülmüştür. Katılımcılar arasında sosyal hizmet uzmanları, psikologlar, gençlik çalışanları ve gönüllü koordinatörleri yer almıştır.
Eğitim, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı ve Deneyimsel Eğitim Merkezi Derneği kolaylaştırıcılığında, deneyimsel öğrenme ilkeleri doğrultusunda yürütülmüştür. Katılımcılar, bilgi edinmenin ötesinde; vaka canlandırmaları, grup çalışmaları ve yaratıcı etkinliklerle çocuklarla çalışırken kullanabilecekleri yöntemleri uygulamalı biçimde deneyimlemiştir.
Eğitimin temel amacı, belediye ve STK çalışanlarının 12–18 yaş arası adli sisteme girmiş veya risk altında bulunan çocuklarla yürütülecek atölyelerde kolaylaştırıcı rolünü üstlenebilecek bilgi, beceri ve tutumları kazanmalarını sağlamaktır. Bu doğrultuda, her katılımcı hem kendi kurumsal kapasitesini geliştirmeye hem de kurumlar arası koordinasyonun güçlenmesine katkı sunmuştur.
Eğitimin sonunda katılımcıların, Kadıköy Belediyesi’nin saha çalışmalarında ve kendi kurumlarında çocuklarla faaliyet yürütmeleri hedeflenmektedir. Böylece program, yalnızca bir eğitim değil; çocuklarla doğrudan temas edecek profesyoneller için sahaya hazırlık süreci olarak tasarlanmıştır.
Çocuk ve Gençlerle Atölye Çalışmaları
GençİST Projesi’nin en önemli bileşenlerinden biri olan çocuk ve gençlerle atölye çalışmaları, Temmuz 2025 itibarıyla başladı ve halen devam ediyor.
Eğitici eğitimine katılan belediye çalışanları, gönüllüler ve sivil toplum profesyonelleri; adli sisteme girmiş ya da risk altında bulunan 12–18 yaş arası çocuk ve gençlerle düzenli atölyeler yürütüyor.
Bu atölyelerde amaç, çocuk/gençlerin aktif vatandaşlar olarak haklarını ve sorumluluklarını daha iyi anlayabilmeleri için özgüvenlerini ve yetkinliklerini geliştirmektir.
Çalışmalar, Kadıköy Belediyesi’nin farklı merkezlerinde ve iş birliği yapılan sivil toplum kuruluşlarının alanlarında gerçekleştiriliyor.
Ekim 2025’e kadar yaklaşık 150 çocuğa ve gence ulaşılması hedefleniyor.
Sivil Katılım Projeleri
Çocuk ve gençlerin, proje süresince atölyelere katılarak edindikleri yetkinlikleri kullanarak sivil katılım odaklı projeler geliştirmelerini teşvik etmeyi amaçlıyor.
Bu çerçevede düzenlenecek yarışma çağrısı ile seçilecek 8 projenin uygulanması için genç proje ekipleriyle çalışılacaktır. Gençlerin, gençlik forumlarının düzenlenmesi, dijital farkındalık kampanyaları ve çevre duyarlılığı gibi çeşitli sivil katılım alanlarında projeler üretmesi bekleniyor.
Bu çalışma çocuk/gençlerle yürütülen atölye çalışmalarına paralel ilerleyecek ve birbirini destekleyecektir.
Bu destek bir mikro hibe programı değildir; ancak gençlerin projelerini hayata geçirirken ihtiyaç duyacağı sarf malzemeleri, ulaşım ve yemek giderleri karşılanacaktır ve gerekli destekleri bulabilmeleri için de bağlantılar kurmalarına yardım edilecektir.
